AİHM Kararlarının Uygulanmasının İzlenmesi: İzleme Raporu 4


Gözel ve Özer/Türkiye Kararının Uygulanması - İzleme Raporu

Bir çok Avrupa Konseyi üyesi ülkede olduğu gibi Türkiye'de de AİHM kararlarının uygulanmaması, geç uygulanması veya eksik uygulanması yaygın bir sorundur. Halbuki AİHM kararlarının, ülkedeki insan hakları standartlarını yükseltmesi sadece ilgili davada mağduriyetin giderilmesi ile değil ve fakat davada saptanan ihlali giderecek, tekrarının önüne geçecek genel önlemlerin alınmasına bağlıdır. Her ne kadar genel önlemleri almak hükümetlerin ödeviyse de, sivil toplumun aktif bir şekilde sürece katılmaması ya ihlallerin daha geç sonlandırılmasına ya da hiç sonlandırılmamasına yol açmaktadır.

İnsan Hakları Ortak Platformunu oluşturan Helsinki Yurttaşlar Derneği, İnsan Hakları Derneği ve Uluslararası Af Örgütü öncelikli olarak Türkiye'deki bu önemli boşluğu doldurmayı amaçlamış ve AİHM tarafından verilen kararların uygulanmasını izlemeye ve raporlamaya yönelik bu çalışmayı başlatmıştır. Bu raporlardan dördüncüsünü Gözel ve Özer /Türkiye kararı oluşturmaktadır.

Gözel ve Özer kararı, karar uyarınca alınması gerekli genel önlemler açısından önemli ve AİHM'nin Sözleşme'nin 46. maddesini uyguladığı yarı-pilot niteliğinde bir karardır. Bilindiği gibi Gözel ve Özer davası, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 6. maddesinin 2. fıkrasından kaynaklanan ilk karar değildir. Mahkeme hem Gözel ve Özer öncesi hem de sonrasındaki davalarda, suç konusu haber ve makalelerin şiddete, silahlı direnişe veya isyana teşvik etmediği ve nefret söylemi niteliği taşımadığı durumlarda sadece terör örgütü üyesinin görüşlerini aktarmanın yaptırım konusu olamayacağını karara bağlamıştır. TMK’nın 6. maddesinin 2. fıkrasına ilişkin kararlarda, ayrıca, sözü söyleyenin kimliği dışında, sözün hangi bağlamda söylendiği ve içeriğinin değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Gözel ve Özer kararında da Mahkeme hükümete, alınması gereken önlem konusunda kesin bir talimat vermemiş ama bizzat yasa metninden kaynaklanan sistemik bir sorunun varlığını saptamıştır.

Alandan toplanan verilere dayalı olarak hazırlanan rapor 2010 yılından bu yana kararın infazı için atılan adımları değerlendirmekte ve kararın tam olarak uygulanması için öneriler içermektedir.

Raporun tam metni için files/04_Gozel_ve_Ozer_Rapor_TR.pdf

 

 

 

    

"AİHM Kararlarının Uygulanmasının İzlenmesi" projesi 2012-2013 yıllarında Almanya Büyükelçiliği Ankara, 2014-2015 yılları için de Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu ile İngiltere Büyükelçiliği Ankara tarafından desteklenmektedir. 

Web sitesinin Avrupa Birliği'nin ve diğer fon sağlayıcıların resmi görüşlerini yansıttığı düşünülmemelidir.