AİHM Kararlarının Uygulanmasının İzlenmesi: İzleme Raporu 2015/2

Servet Gündüz ve Diğerleri Kararının Uygulanması

(Başvuru no ve Tarihi: 4611/05 - 11 Ocak 2011 )

ŞÜPHELİ ASKER ÖLÜMLERİ DAVALARI

 

İntihar olarak kabul edilen, ancak maktul yakınlarının şüpheleri de dikkate alınarak “şüpheli ölüm” adıyla da tanımlanabilecek zorunlu asker ölümleri, çok sayıda AİHM kararına konu olmuştur.

Şüpheli asker ölümlerine dair davalar, Mahkeme (AİHM) tarafından düzenli olarak “yaşam hakkı ihlali” bulunan bir dava grubudur. Bununla birlikte, Bakanlar Komitesi önünde izlenmesi hem gruplandırılmamıştır hem de standart izlemede kalmıştır. Bunun nedeni, daha önce Kılınç ve Diğerleri dava grubuna ilişkin olarak Bakanlar Komitesi tarafından verilmiş nihai karardır. Raporda ayrıntıları ile yer alan bu kararda Bakanlar Komitesi, Hükümetin şüpheli asker ölümleri ile ilgili alınması gereken genel önlemleri aldığına kanaat getirmiş ve bu grupta yer alan davaların izlenmesine son vermiştir. Bununla birlikte, şüpheli asker ölümlerine ilişkin başvurular AİHM’in dosyayı kapatma kararından sonra da devam etmiştir. Bir başvuruya konu olmayan fakat yerel STK raporları, soru önergeleri, medyada yer alan haberler ve resmi makamlarca yapılan açıklamalar sayesinde, ölümlerde sayıca dikkate değer bir azalmanın olmadığı hususu dikkat çekicidir.

Bu izleme raporu ile anılan Bakanlar Komitesi kararına dayanak olarak Hükümet tarafından sunulan gelişme ve değişikliklerin, yasal veya idari olarak yeterli derece nitelikli kabul edilmesinin hatalı olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yine 2007 tarihli karar sonrasında da AİHM tarafından tespit edilen ihlaller bakımından esaslı bir uygulama veya yasa değişikliği olmadığı hususu raporun savını oluşturmaktadır.

Rapor, Mahkeme’nin Servet Gündüz ve diğerleri kararı ile yaşam hakkının esas yönünden ihlalinde çizdiği çerçeveye paralel olarak vakaları, dava ve soruşturma dosyaları ile güncel mevzuatı; askere alım, askerlik süreci ve intihar/şüpheli ölüm öncesi süreçlerin her biri açısından analiz etmektedir. Bununla birlikte hakkın usul yönünden ihlaline bağlı olarak soruşturma etkili soruşturma ve giderim süreçleri Raporun bir diğer çalışma alanıdır. Bu tespitler doğrultusunda Rapor’un sonuç bölümünde Hükümet ve Bakanlar Komitesi’ne öneriler sunulmaktadır.

Raporun tam metni için tıklayınız...

 

 

    

"AİHM Kararlarının Uygulanmasının İzlenmesi" projesi 2012-2013 yıllarında Almanya Büyükelçiliği Ankara, 2014-2015 yılları için de Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu ile İngiltere Büyükelçiliği Ankara tarafından desteklenmektedir. 

Web sitesinin Avrupa Birliği'nin ve diğer fon sağlayıcıların resmi görüşlerini yansıttığı düşünülmemelidir.